SUBURBIA i PRZYPADEK LEVITTOWN

by s3ns

Levittown-New-York

GENEZA

Po drugiej wojnie światowej amerykańscy żołnierze wracający z wojny wkroczyli w środek kryzysu mieszkaniowego. Problemem była dostępność niedrogich mieszkań dla młodych rodzin. Kryzys budownictwa spowodowany wprowadzeniem embarga na niektóre surowce w tym te wykorzystywane do tej pory w przemyśle budowlanym powodował wysokie ceny mieszkań, zaś mieszkania w miastach były za drogie dla klasy średniozamożnej w tym większości powracających do kraju po wojnie żołnierzy.

POCZĄTKI

Firma Levitt&Sons rozpoczęła swą działalność przed drugą wojna światową. Założona przez Abrahama Levitta budowała na początku swojej działalności domy na wynajem w regionie Long Island głównie dla społeczności klasy średniozamożnej. Jednak interes Levittów zatrzymał się podczas II wojny światowej ze względu na wprowadzenie embarga na niektóre materiały do budowy domów. William Lewitt, syn Abrahama służył podczas wojny w marynarce wojennej, gdzie spotkał się z technologią i systemem wznoszenia budynków prefabrykowanych dla potrzeb wojskowych. Zdobyte doświadczenie wykorzystał tuż po wojnie podczas amerykańskiego boomu budowlanego, kiedy to przekonał ojca i brata do stworzenia typowego budynku, będącego ofertą dla nadchodzących potrzeb społecznych, dostępnego na każdą kieszeń, łatwego w produkcji i wznoszeniu. Po zakupie nieużytków rolnych na obżeżach LongIsland postanowili wybudować pierwsze osiedle typowych domów na wynajem.

Ulotka

Firma Levit&Sons  stała się symbolem zmian i rozwoju amerykańskiego przedmieścia poprzez zastosowanie nowatorskich rozwiązań masowej produkcji domów jednorodzinnych, budowanych za względnie niską cenę poniżej 10 000 dolarów. Budynki te bardzo szybko rozpowszechniły się w całym kraju. Podczas gdy Alfred Levitt – architekt, sam nie wymyślił modelu tzw. „osiedli przystępnych domów w bliskiej odległości  od głównych obszarów zatrudnienia”, jego innowacje w dostarczaniu tanich mieszkań spopularyzowały ten rodzaj osiedli mieszkaniowych po II wojnie światowej.  Jego spuścizna jest krytykowana za długofalowe skutki urbanizacji podmiejskich terenów rolniczych i niekontrolowany rozrost miast i suburbanizacji, zaś sam Levitt nazywany jest dziś „Królem Suburbii” oraz „wynalazcą przedmieścia.”

Levitt zrób to sam

W szczycie rozwoju modelowego domu typu „Levittowner’’, budynki te stawiane były w Stanach Zjednoczonych  ze średnią częstotliwością co 16 minut, zaś sam proces masowej produkcji porównywany był często z sukcesem masowej produkcji samochodów odniesionym przez Henrego Forda.

wyposażenie

Brat Williama, Alfred był architektem, który zaprojektował budynek parterowy z niewykończoną attyką, którą można było zabudować w razie potrzeby kolejną kondygnacją. Prędkość, wydajność i opłacalność budowy stały się przyczyną sukcesu i odpowiedzią na powojenny deficyt mieszkaniowy głównie dla młodych rodzin weteranów wojennych. Możliwość zapewnienia im posiadania własnego wolno stojącego domu z ogrodem pozostawała w tych czasach jedynie w sferze marzeń, których spełnienie obiecywał nowy system Levittów.

AMERICAN DREAM

american-dream

Staliśmy się moblini. Jesteśmy nowocześni. Dojeżdżamy z pracy do domu samochodem od Forda.

Nowe metody produkcji domów „z drewna i gwoździ” pozwalały na prefabrykację nawet 30 domów w ciągu jednego dnia. Pierwsza inwestycja „wypoczynkowego osiedla” zakładała szybką budowę 2000 domów na wynajem. Inwestycja „Levittown” dobiegła końca 7 maja 1947 roku i w ten sam dzień wynajętych zostało ponad tysiąc nieruchomości. Sukces ten poprowadził Levittów do rozszerzenia oferty do 4000 domów oraz kilku budynków publicznych w tym szkołę i budynek poczty. Wraz ze wsparciem programu rządowego FHA(Federal Housing Association) i wprowadzeniu kredytów hipotecznych na 30 lat bez własnej wpłaty  i ratą w tej samej wysokości co opłata za wynajem, firma szybko przekształciła się z firmy wynajmującej na firmę sprzedającą.

Kolejka po Dom

kolejki ustawiające się przy biurze dewelopera po zakup domu

Plan Levitton zakladał podział na tzw.: „MasterBlocks” które projektowane były w ukladach zblizonych do prostokąta. Każdy „Master Block” zawierał w sobie od 3 – 5 „sekcji”, w których mieściło sie od 300 do 500 wolnostojących domów jednorodzinnych. Kliknij: http://levittowners.com/Flashgalleries/aerial/aerial_slideshow.html

MasterPlan Block

Levittown zostało zaprojektowane by zapewnić dużą ilość lokali mieszkalnych w czasie zwiększonego zapotrzebowania na mieszkania w przystępnej cenie. Rozwój amerykańskiego przedmieścia stał się symbolem „amerykańskiego snu” dla tysięcy rodzin marzących o własnym domu z kawałkiem ziemi.

SKUTKI UBOCZNE

Niestety Levittown stało się również symbolem segregacji rasowej za sprawą tworzenia „enklaw białych”, w których zawiązały się lokalne oddziały Ku Klux Klanu. Przyczyniło się do tego głównie popularne przyzwolenie rządowe dla ruchów rasistowskich. Rządowe FHA wspierało kredytowo tylko przedstawicieli „rasy kaukaskiej”, skutecznie uniemożliwiając afroamerykanom zarówno wynajęcie jak i kupno domu na kredyt.

Sam Levitt jako Żyd, przekonywał że jego firma jest bezstronna i nie wspiera ruchu rasistowskiego, a dzialania firmy nastawione są na zysk, dlatego postawa firmy jest tylko odpowiedzią na popyt mieszkań w „niemieszanych” osiedlach. Piętno tamtych lat widoczne jest jeszcze w czasach obecnych, kiedy ostatnie spisy ludnosci pokazują, że nawet dziś w Levittown afroamerykanie to zaledwie niewielki odsetek.

Szybko po sukcesie komercyjnym pierwszego przedmiejskiego osiedla, w roku 1949 postępująca w krótkim czasie suburbanizacja zaczęła ujawniać pierwsze problemy związane z „niekontrolowanym rozlewaniem” się przedmiejskich osiedli. Problemy wynikające z nienadążaniem przesuwania granic administracyjnych powodowały komplikacje w obsłudze osiedli wykraczających poza granice administracyjne miast, a także problemy z finansowaniem inwestycji publicznych takich jak szkoły, urzędy, czy także infrastruktura drogowa i wodnokanalizacyjna co przełożyło się na spadek popularności tego typu zabudowy.

Ponownie firma Lewitt chcąc wyjśc na przeciw problemowi przygotowała nowy projekt „dostępnego rancza”. Nowe budynki były nie tylko większe ale i tańsze niż poprzednie. Wznoszone na prefabrykowanej płycie żelbetowej o wymiarach 9.8×7.6m były bardziej nowoczesne i były dostępne jedynie w ofercie sprzedaży, za sumę 7,990$. W projekcie przewidziano także jak w poprzednich wersjach attykę umozliwiajaca nadbudowę, jednak nie przewidziano garażu, powiększając tym samym część mieszkalną. Budynki były też wyposażane w instalację ogrzewczą wykorzystującą promienniki rurowe. 5 modeli nowych budynków różniło się jedynie detalami takimi jak kolor czy rozmieszczenie okien. Ponownie popyt był tak wysoki, że by usprawnić sprzedaż banki wprowadziły procedury umożliwiające zakup domu na kredyt w ciągu trzech minut od wyboru modelu.

Model nowego budynku rok później został poszerzony o dodatkową wiatę dla samochodu i wbudowany telewizor.

Domy Levittown

levittown-plan

Model Levittown jest powszechnie uznanym amerykańskim symbolem „nowego stylu życia”, „amerykańskim osiedlem sympatycznej społeczności” który był znakiem czasu kończącej się już epoki.

Spoglądając dziś na dane demograficzne dotyczące populacji zamieszkującej Levittown możemy zauważyć, że po 30 latach od powstania pierwszego budynku 15% ludności osiedla wyprowadziła się. Przyczyn tego możemy szukać przede wszystkim w złym stanie technicznym budynków, które ze względu na swą niską cenę budowane były z drewna oraz słabej jakości materiałów wykończeniowych i izolacyjnych. Dziś 54 tysięczne Levittown nie przypomina już jednorodnego architektonicznie miasteczka. Budynki przez lata rozbudowywane metodą gospodarczą przypominają zlepek przypadkowych form, materiałów i kolorów, których wysokość rzadko sięga powyżej dwóch kondygnacji.  Brak w krajobrazie terenów oddzielających osiedla oraz monotonna struktura rozlanych po horyzont domów i ulic przypomina dziś bardziej ogródki działkowe niż dawne tzw. „amerykańskie dobre sąsiedztwo”  służące za przykład w opisywaniu modelowych relacji sąsiedzkich jako „bardzo ważnych funkcji żywotnych” . (Christopher Alexander, Język Wzorców). Nadmierna homogeniczność, sztuczność, urbanistyczna i architektoniczna obojętność czy rasowa wyłączność  dopełnia mityczny obraz Levittown.

teraz

Reklamy